ศาลากลางสีชมพู คลังอดีตของชาวราชบุรี

อาคารก่ออิฐถือปูนชั้นเดียว ยกพื้นสูง หลังคามุงกระเบื้องว่าว ที่ก่อสร้างขึ้นตามรูปแบบของสถาปัตยกรรมตะวันตก ซึ่งเป็นรูปแบบอาคารที่นิยมสร้างกันอย่างแพร่หลายในสมัยรัชกาลที่ 5-6 ตั้งเด่น    ตระง่านอยู่ริมถนนวรเดช ใกล้กับหอนาฬิการิมน้ำแม่กลอง ในตัวเมืองราชบุรี

ด้วยลักษณะของตัวอาคารที่สวยเด่นประกอบกับสีชมพูสดใสที่ทาทับลงบนตัวอาคาร ผสมผสานกับกลิ่นอายทางประวัติศาสตร์ของไทยภายหลังจากการรับอิทธิพลตะวันตก ทำให้ตัวอาคารแห่งนี้มีมนต์เสน่ห์ดึงดูดสายตาของผู้สัญจรไปมาได้เป็นอย่างดี

เดิมทีในสมัยที่ราชบุรีมีสถานะเป็นมณฑลราชบุรี ตัวอาคารแห่งนี้เคยเป็นศาลากลางจังหวัดของราชบุรี ต่อมาในภายหลังได้มีการบูรณะซ่อมแซม และปรับเปลี่ยนตัวอาคารหลังนี้เป็นสถานที่จัดตั้งพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ เมื่อวันที่ 20 พฤศจิกายน 2529 ตามโครงการจัดตั้ง

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติประจำเมืองของกรมศิลปากร

พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติประจำเมืองหลังนี้ชื่อว่า “พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี” หรือที่ชาวเมืองราชบุรีเรียกกันว่า “ศาลากลางสีชมพู” เปิดให้ประชาชนเข้าไปเที่ยวชมได้อย่างเป็นทางการ เมื่อวันที่ 14 ตุลาคม 2534 โดยใช้เป็นอาคารจัดแสดงนิทรรศการถาวร ซึ่งแบ่งออกเป็น 5 ส่วนดังนี้

1.สภาพทางภูมิศาสตร์และธรรมชาติวิทยาของจังหวัดราชบุรี จัดแสดงแหล่งทรัพยากรธรรมชาติและภูมิประเทศของจังหวัดราชบุรีและบริเวณใกล้เคียง โดยมีตัวอย่างของซากดึกดำบรรพ์ ดิน หิน แร่ อัญมณี ที่มีแหล่งกำเนิดในจังหวัดราชบุรีจัดแสดงประกอบ

2.ประวัติศาสตร์และโบราณคดีของราชบุรี จัดแสดงเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ และโบราณคดีที่พบในจังหวัดราชบุรี เรียงตามลำดับยุคสมัย เริ่มตั้งแต่สมัยก่อนประวัติศาสตร์จนถึงสมัยรัตนโกสินทร์

3.เผ่าชนชาติพันธุ์วิทยาของจังหวัดราชบุรี จัดแสดงเรื่องราวความหลากหลายทางเชื้อชาติและเผ่าพันธุ์ของชาวไทยพื้นถิ่นภาคกลาง ชาวไทยจีน ชาวไทย-ยวน ชาวไทยมอญ ชาวไทยกะเหรี่ยง ชาวไทยลาวโซ่ง ชาวไทยลาวเวียง และชาวไทยเขมรลาวเดิม

4.มรดกดีเด่น ซึ่งแบ่งออกเป็น 3 ด้านคือ

        4.1มรดกดีเด่นทางวัฒนธรรม เช่น สถานที่สำคัญและแหล่งท่องเที่ยว ปูชนียวัตถุที่สำคัญคู่บ้านคู่เมือง ประเพณีวัฒนธรรม เทศกาลงานประเพณีอาหารพื้นบ้านและหัตถกรรมพื้นบ้าน เป็นต้น

        4.2มรดกดีเด่นทางธรรมชาติ ได้แก่ สถานที่ท่องเที่ยวที่สำคัญทางธรรมชาติ เช่น อุทยานหินเขางู โป่งยุบ แก่งส้มแมว เป็นต้น รวมทั้งต้นไม้และพันธุ์ไม้ประจำจังหวัดราชบุรี

        4.3บุคคลสำคัญ ได้แก่ บุคคลสำคัญที่มีชื่อเสียงและทำคุณประโยชน์ให้แก่จังหวัดในด้านต่าง ๆ เช่น ปูชนียบุคคลที่สำคัญทางประวัติศาสตร์ บุคคลสำคัญทางด้านทหาร การเมืองและการปกครอง รวมทั้งบุคคลสำคัญทางด้านวัฒนธรรมและศิลปินเพลงพื้นบ้านต่าง ๆ

5.ราชบุรีในปัจจุบัน จัดแสดงสภาพทั่วไปของจังหวัดราชบุรีในปัจจุบันด้านต่างๆได้แก่ ด้านการศึกษา การสาธารณูปการ การอุตสาหกรรม การเกษตร ประชากรและที่สำคัญคือ             พระราชกรณียกิจแห่งองค์พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวที่มีต่อจังหวัดราชบุรี อาทิเช่น สหกรณ์โคนมหนองโพราชบุรี โครงการศึกษาวิธีฟื้นฟูที่ดินเสื่อมโทรมเขาชะงุ้ม เป็นต้น 

ภายหลัง เมื่อปี 2539 กรมศิลปากรได้ขออนุญาตใช้อาคารกองบัญชาการรัฐบาลมณฑลราชบุรี เพื่อปรับปรุงให้เป็นส่วนหนึ่งของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรี 

ตัวอาคารกองบัญชาการรัฐบาลมณฑลราชบุรีนั้นได้รับอิทธิพลด้านรูปแบบการสร้างมาจากสถาปัตยกรรมแบบตะวันตกเช่นเดียวกันกับอาคารศาลากลางจังหวัดราชบุรีหลังเดิม โดยลักษณะของตัวอาคารก็คล้ายคลึงกันคือ เป็นตัวอาคารยกพื้นสูง หลังคามุงกระเบื้องว่าว แต่ต่างกันตรงที่อาคารหลังใหม่นั้น แบ่งออกเป็นสองชั้น ครึ่งตึกครึ่งไม้ ทาทับด้วยสีเหลืองมัสตาร์ด ด้านหน้าก่อเป็นมุขยื่นออกไป ปัจจุบันใช้เป็นอาคารสำนักงานและพื้นที่จัดแสดงนิทรรศการพิเศษและกิจกรรมต่างๆของพิพิธภัณฑ์

การบริการ

การบริการของพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ราชบุรี ในด้านการบริการนั้น นอกจากจะมีการจัดแสดงนิทรรศการทางประวัติศาสตร์ ความเป็นมาด้านต่างๆของเมืองราชบุรีแล้ว ยังเปิดให้มีบริการบรรยายทางวิชาการ และห้องสมุดเพื่อประชาชน ไว้สำหรับให้ประชาชนศึกษาค้นคว้าข้อมูลทางประวัติศาสตร์อีกด้วย

จากกการศึกษา “พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ราชบุรี” ในครั้งนี้ ทำให้ทราบว่าเวลาหนึ่งวันกับการศึกษาเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของเมืองราชบุรี นั้นช่างผ่านไปอย่างรวดเร็วเหลือเกิน เพราะที่นี่นอกจากจะรวบรวมประวัติศาสตร์ความเป็นมา ขนบธรรมเนียมประเพณีต่างๆของเมืองราชบุรีไว้แล้ว ยังให้สัมผัสกลิ่นอายของความอบอุ่นจากสถาปัตยกรรมอันเป็นตัวอาคารจัดแสดงนิทรรศการต่างๆอีกด้วย

ดังนั้น หากท่านต้องการทราบเรื่องราวประวัติความเป็นมาของเมืองราชบุรี ไม่ว่าจะเป็น ในด้านของธรณีวิทยา โบราณคดี ประวัติศาสตร์ ชาติพันธุ์ ศิลปะพื้นบ้าน เครื่องมือเครื่องใช้ในการดำรงชีพ รวมถึงวัฒนธรรมความเป็นอยู่ของกลุ่มชนต่าง ๆ และต้องการสัมผัสกับสถาปัตยกรรมในยุคแรกเริ่มของการรับอิทธิพลตะวันตก พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ราชบุรีแห่งนี้สามารถตอบโจทย์ความต้องการของท่านได้เป็นอย่างดี เพราะที่แห่งนี้รวบรวมเรื่องราวต่างๆของจังหวัดราชบุรีไว้อย่างครบถ้วน ภายใต้สถาปัตยกรรมอันงดงามที่ผสมผสานกลิ่นอายของความเป็นตะวันตกเข้ากับกลิ่นอายของความเป็นไทย อันสะท้อนให้เห็นถึงสภาพสังคมในประวัติศาสตร์ภายหลังจากการรับอิทธิพลจากตะวันตกได้เป็นอย่างดี นับได้ว่าตัวอาคารจัดแสดงก็เป็นส่วนหนึ่งของการถ่ายทอดเรื่องราวทางประวัติศาสตร์ของเมืองราชบุรีได้อีกด้วย

ค่าธรรมเนียมในการเข้าชม

ชาวไทย : 20 บาท

ชาวต่างประเทศ : 100 บาท

สำหรับนักเรียน นักศึกษาในเครื่องแบบ ภิกษุ สามเณร นักบวชในศาสนาต่างๆ และแขกทางราชการที่ขอเข้าชมเป็นหมู่คณะไม่ต้องเสียค่าธรรมเนียมในการเข้าชม

วันและเวลาทำการ

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ราชบุรี เปิดบริการทุกวันพุธ-วันอาทิตย์ เวลา 09:00-16:00 น.และจะปิดบริการวันจันทร์-วันอังคารรวมถึงวันหยุดนักขัตฤกษ์

ข้อมูลการติดต่อ

พิพิธภัณฑ์สถานแห่งชาติ ราชบุรี ตั้งอยู่บนถนนวรเดช ตำบลหน้าเมือง อำเภอเมือง จังหวัดราชบุรี โทรศัพท์ 0-3232-1513 โทรสาร.0-3232-7235 

เอกสารอ้างอิง

คมชัดลึก.  2556. “ศาลากลางสีชมพู พิพิธภัณฑ์ราชบุรี. ”  [ระบบออนไลน์]. 

               แหล่งที่มา   http://www.komchadluek.net (6 พฤศจิกายน 2558).

“พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติราชบุรี”.2558. [ระบบออนไลน์]. 

               แหล่งที่มา  http://www.xn--b3czk4afcy3gxah5a1g4e.com (6 พฤศจิกายน 2558)